RAQAMLI TASVIRLAR VA KLINIK MAʼLUMOTLARNI TAHLIL QILISHDA RAQAMLI TIBBIYOTNING OʻRNI

Authors

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.23053478

Keywords:

elektron sog‘liq yozuvi, gematologik ko‘rsatkich, klinik qaror, ko‘ndalang kesimli tahlil, NIHSS shkalasi, tasvir zichligi, tayanch vektorlar mashinasi

Abstract

2023-yilda tibbiy tasvirlar oqimining kengayishi radiologik belgilarni klinik ma’lumotlardan alohida talqin qilish muammosini kuchaytirdi; ishning maqsadi raqamli tasvirlar va elektron sog‘liq yozuvi ko‘rsatkichlarini birlashtirish orqali klinik baholash imkoniyatlarini aniqlashdan iborat bo‘ldi. Ko‘ndalang kesimli tahlil doirasida tasviriy belgilar va klinik o‘zgaruvchilar dastlabki komponentlar tahlili, t-SNE, UMAP, umumlashtirilgan chiziqli model hamda tayanch vektorlar mashinasi yordamida o‘rganildi. Belgilarni birgalikda tahlil qilish NIHSS balli bilan bog‘liq model koeffitsiyenti β = 0,37, standart xatoni 0,06, Z qiymatini 6,17 va p qiymatini 0,001 ko‘rsatdi. Tasvir zichligi uchun β = 2,14, standart xato = 0,48, Z = 4,46 va p = 0,001 qayd etildi. Gematologik ko‘rsatkich bo‘yicha β = −0,021, standart xato = 0,008, Z = −2,63 va p = 0,009 natijalari olindi. Klinik talqinda NIHSS insultning nevrologik og‘irligini baholash shkalasi sifatida qo‘llanib, tasviriy va elektron yozuv belgilarining birgalikdagi axborotini baholashga xizmat qildi. Natijalar raqamli tasvirlarni klinik yozuv bilan uyg‘unlashtirish diagnostik qarorlarni izchilroq qo‘llab-quvvatlashini ko‘rsatadi. Tadqiqotning ilmiy hissasi tasvir zichligi, nevrologik og‘irlik va gematologik ko‘rsatkichlarni yagona tahliliy doirada bog‘laydigan raqamli tibbiyot modelini asoslashdan iborat; amaliy jihatdan esa bunday yondashuv shaffof algoritmik nazorat va keyingi tashqi validatsiya uchun yo‘nalish beradi.

References

1. Topol, E. J. (2019). High-performance medicine: the convergence of human and artificial intelligence. Nature Medicine, 25(1), 44–56. https://doi.org/10.1038/s41591-018-0300-7

2. Rajpurkar, P., Chen, E., Banerjee, O., & Topol, E. J. (2022). AI in health and medicine. Nature Medicine, 28(1), 31–38. https://doi.org/10.1038/s41591-021-01614-0

3. Esteva, A., Robicquet, A., Ramsundar, B., et al. (2019). A guide to deep learning in healthcare. Nature Medicine, 25(1), 24–29. https://doi.org/10.1038/s41591-018-0316-z

4. Litjens, G., Kooi, T., Bejnordi, B. E., et al. (2017). A survey on deep learning in medical image analysis. Medical Image Analysis, 42, 60–88. https://doi.org/10.1016/j.media.2017.07.005

5. Hosny, A., Parmar, C., Quackenbush, J., Schwartz, L. H., & Aerts, H. J. W. (2018). L. Artificial intelligence in radiology. Nature Reviews Cancer, 18(8), 500–510. https://doi.org/10.1038/s41568-018-0016-5

6. Kelly, C. J., Karthikesalingam, A., Suleyman, M., Corrado, G., & King, D. (2019). Key challenges for delivering clinical impact with artificial intelligence. BMC Medicine, 17, 12916–019. https://doi.org/10.1186/

7. Mongan, J., Moy, L., & Kahn, C. E. (2020). Checklist for artificial intelligence in medical imaging (CLAIM): a guide for authors and reviewers. Radiology: Artificial Intelligence, 2(2). https://doi.org/10.1148/ryai.2020200029

8. Willemink, M. J., Koszek, W. A., Hardell, C., et al. (2020). Preparing medical imaging data for machine learning. Radiology, 295(1), 4–15. https://doi.org/10.1148/radiol.2020192224

9. World Health Organization. Ethics and governance of artificial intelligence for health. — Geneva: World Health Organization, 2021. — 165 p. — DOI: 10.2471/9789240029200.

10. Liu, X., Faes, L., Kale, A. U., et al. (2019). A comparison of deep learning performance against health-care professionals in detecting diseases from medical imaging: a systematic review and meta-analysis. The Lancet Digital Health, 1(6), 2589–7500. https://doi.org/10.1016/S2589-7500(19)30123-2

11. Sounderajah, V., Ashrafian, H., Golub, R. M., et al. (2021). Developing a reporting guideline for artificial intelligencecentred diagnostic test accuracy studies: the STARD-AI protocol. BMJ Open, 11.

12. — Article e047709. — DOI: 10.1136/bmjopen-2020-047709.

13. Liu, X. (2020). Cruz Rivera S., Moher D. et al. Reporting guidelines for clinical trial reports for interventions involving artificial intelligence: the CONSORT-AI extension. Nature Medicine, 26(9), 1364–1374. https://doi.org/10.1038/s41591-020-1034-x

14. Cruz Rivera S., Liu X., Chan A.-W. et al. Guidelines for clinical trial protocols for interventions involving artificial intelligence: the SPIRIT-AI extension. (2020). Nature Medicine, 26(9), 1351–1363. https://doi.org/10.1038/s41591-020-1037-7

15. Klementiev, B. I., & Козлов, В. А. (2021). Цифровая трансформация здравоохранения: проблемы и перспективы. Врач и информационные технологии, (4), 5–14.

16. Кобякова, О. С., Дежурный, Л. И., & Стародубов, В. И. (2021). Цифровое здравоохранение: современные технологии и перспективы развития. Менеджер здравоохранения, (7), 6–15.

Downloads

Published

2026-09-25

How to Cite

1.
Yakubov GA. RAQAMLI TASVIRLAR VA KLINIK MAʼLUMOTLARNI TAHLIL QILISHDA RAQAMLI TIBBIYOTNING OʻRNI. TTI [Internet]. 2026 Sep. 25 [cited 2026 Nov. 18];2(9):266-71. Available from: https://tibbiyot-talimi-va-innovatsiyalari.uz/index.php/TTI/article/view/109
Vol. 2 No. 9 (2026): Journal of "Medical Education and Innovations"