ANTIBIOTIKLARGA CHIDAMLI BAKTERIYALAR: ZAMONAVIY TIBBIYOT MUAMMOSI

Authors

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.23178804

Keywords:

antibiotiklar, antibiotiklarga chidamlilik, antimikrob rezistentlik, bakteriyalar, infeksiya, mikrobiologik diagnostika, antimicrobial stewardship, One Health, profilaktika

Abstract

Antibiotiklarga chidamlilik (antibiotic resistance) bakteriyalarning ularga qarshi qo‘llaniladigan antibiotiklar ta’siriga javob bermay qolishi bilan tavsiflanadigan biologik va klinik hodisa bo‘lib, zamonaviy tibbiyotning eng dolzarb global muammolaridan biridir. Chidamli bakterial infeksiyalar davolash muddatining uzayishi, ikkinchi va keyingi qator preparatlariga ehtiyojning ortishi, shifoxonada yotish davrining cho‘zilishi, davolash xarajatlarining ko‘payishi hamda og‘ir asoratlar va o‘lim xavfining oshishi bilan bog‘liq. Ushbu maqolada antibiotiklarga chidamlilikning shakllanish mexanizmlari, asosiy xavf omillari, klinik jihatdan muhim rezistent bakteriyalar, antibiotiklardan oqilona foydalanish, infeksiya nazorati, mikrobiologik diagnostika va One Healthyondashuvining ahamiyati tahlil qilindi. Jahon sog‘liqni saqlash tashkilotining zamonaviy ma’lumotlariga ko‘ra, 2023-yilda laboratoriya bilan tasdiqlangan bakterial infeksiyalarning taxminan har oltinchisi antibiotiklarga chidamli bo‘lgan. Muammoni kamaytirishda antimikrob preparatlarni boshqarish (antimicrobial stewardship), infeksiyalar profilaktikasi, epidemiologik kuzatuv, vaksinalash hamda yangi diagnostik va terapevtik vositalarni ishlab chiqish ustuvor yo‘nalishlar hisoblanadi.

References

1. World Health Organization. Antimicrobial resistance. Fact sheet. Geneva: WHO; 2026.

2. Centers for Disease Control and Prevention. Antimicrobial Resistance: Causes and How It Spreads. Atlanta: CDC; 2025.

3. Centers for Disease Control and Prevention. About Antimicrobial Resistance. Atlanta: CDC; 2025.

4. GBD 2021 Antimicrobial Resistance Collaborators. Global burden of bacterial antimicrobial resistance 1990–2021: a systematic analysis with forecasts to 2050. The Lancet. 2024;404:1199–1226.

5. World Health Organization. Global antibiotic resistance surveillance report 2025. Geneva: WHO; 2025.

6. World Health Organization. Antimicrobial resistance: report by the Director-General. Seventy-eighth World Health Assembly, A78/8. Geneva: WHO; 2025.

7. World Health Organization. Global action plan on antimicrobial resistance. Geneva: WHO; 2015.

8. Murray, C. J. L., Ikuta, K. S., Sharara, F., et al. (2022). Global burden of bacterial antimicrobial resistance in 2019: a systematic analysis. The Lancet, 399(10325), 629–655.

9. Laxminarayan, R., Duse, A., Wattal, C., et al. (2013). Antibiotic resistance—the need for global solutions. Lancet Infectious Diseases, 13(12), 1057–1098.

10. Holmes, A. H., Moore, L. S. P., Sundsfjord, A., et al. (2016). Understanding the mechanisms and drivers of antimicrobial resistance. The Lancet, 387(10014), 176–187.

11. 6. Khoshimov, D. (2025). Integrating data science into innovative approaches to working capital management for enhancing financial stability in enterprises. Innovation Science and Technology, 1(6), 68-75.

12. 7. Kungratov, I. (2026). ASSESSING ENTERPRISE DIGITAL MATURITY AND IMPROVING THE MECHANISMS FOR STRENGTHENING COMPETITIVENESS. Innovation Science and Technology, 4(9), 716-719.

13. 8. Kungratov, I. (2026). ASSESSING THE DIGITAL MATURITY OF ENTERPRISES AND IMPROVING THE MECHANISMS FOR STRENGTHENING THEIR COMPETITIVENESS: AN INDEX-BASED FRAMEWORK FOR UZBEK INDUSTRIAL AND SERVICE FIRMS. Innovation Science and Technology, 4(9), 189-196.

14. 9. Abdullaev, M., & Kungratov, I. (2026). FUNDAMENTAL METHODS FOR IDENTIFYING AI-GENERATED DATA IN ACADEMIC AND ONLINE PUBLICATIONS USING MACHINE LEARNING AND NLP MODELS. Innovation Science and Technology, 2(6).

15. 10. Kungratov, I. (2026). ASSESSING UNIVERSITY DIGITAL MATURITY AS A DRIVER OF INTERNATIONAL COMPETITIVENESS: IMPROVING THE EVALUATION MECHANISM. MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT, 4, 395-397.

Downloads

Published

2026-10-05

How to Cite

1.
Abdisamatova SA. ANTIBIOTIKLARGA CHIDAMLI BAKTERIYALAR: ZAMONAVIY TIBBIYOT MUAMMOSI. TTI [Internet]. 2026 Oct. 5 [cited 2026 Oct. 22];2(10):46-9. Available from: https://tibbiyot-talimi-va-innovatsiyalari.uz/index.php/TTI/article/view/121
Vol. 2 No. 10 (2026): Journal of "Medical Education and Innovations"