TISH OLINGANDAN KEYIN PRP QO‘LLASHNING KLINIK SAMARADORLIGINI BAHOLASH

Authors

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.23195341

Keywords:

trombotsitlarga boy plazma, PRP, tish ekstraksiyasi, ekstraksion lunka, yara bitishi, alveolyar suyak, VAS, CBCT

Abstract

Tish olingandan keyin alveolyar lunkada yumshoq va qattiq to‘qimalarning qayta qurilishi implantologik rejalashtirishga bevosita ta’sir qiladi. Autolog trombotsitlarga boy plazma (PRP) o‘sish omillari manbai sifatida erta yara bitishini tezlashtirishi mumkin, biroq uning klinik samarasi protokol va baholash mezonlariga bog‘liq. Maqsad: Ekstraksion lunkaga PRP qo‘llashning og‘riq, yallig‘lanish, epitelizatsiya va suyak regeneratsiyasiga ta’sirini standart davolash bilan qiyosiy baholash. Material va usullar: Prospektiv nazoratli tadqiqotga 18–35 yoshdagi 20 nafar erkak kiritildi. Asosiy guruhdagi 15 nafar bemorning lunkasiga ikki bosqichli sentrifugalash orqali tayyorlangan PRP qo‘yildi, nazorat guruhidagi 5 nafar bemorga standart protokol qo‘llandi. Kuzatuv 1-, 3-, 7-, 14- va 30-kunlarda o‘tkazildi. Birlamchi klinik natija VAS bo‘yicha og‘riq dinamikasi; ikkilamchi natijalar shish, giperemiya, alveolit, epitelizatsiya hamda rentgenologik regeneratsiya ko‘rsatkichlaridan iborat bo‘ldi. Natijalar: Modellashtirilgan tahlilda PRP guruhida VAS 1-kunda 4,93±0,70, 3-kunda 2,93±0,70 va 7-kunda 0,93±0,70 ballni tashkil qildi; nazorat guruhida mos ravishda 6,00±0,71, 4,80±0,84 va 2,40±0,55 ball qayd etildi. Guruhlararo farq barcha nuqtalarda ahamiyatli bo‘ldi (p=0,023; p=0,004; p=0,001). 30-kunda CBCT bo‘yicha suyak zichligi PRP guruhida 421,0±18,5, nazorat guruhida 313,0±19,9 bo‘lib, o‘rtacha farq 108,0; 95% IO 83,8–132,2; p<0,001 ni tashkil etdi. Alveolit PRP guruhida qayd etilmadi, nazorat guruhida 1 holat kuzatildi (p=0,250).

References

1. Tan, W. L., Wong, T. L. T., Wong, M. C. M., & Lang, N. P. (2012). A systematic review of post-extractional alveolar hard and soft tissue dimensional changes in humans. Clin Oral Implants Res. 2012;23 Suppl 5:1–21. doi:10.1111/j.1600- 0501.2011.02375.x. 10.1111/j.1600- 0501.2011.02375.x. https://doi.org/10.1111/j.1600-

2. Anitua, E., Andia, I., Ardanza, B., Nurden, P., & Nurden, A. T. (2004). Autologous platelets as a source of proteins for healing and tissue regeneration. Thromb Haemost, 91, 4–15.

3. Rutkowski, J. L., Johnson, D. A., Radio, N. M., & Fennell, J. W. (2010). Platelet rich plasma to facilitate wound healing following tooth extraction. J Oral Implantol, 36, 11–23. https://doi.org/10.1563/AAID-JOI-D-09-00063

4. Alissa, R., Esposito, M., Horner, K., & Oliver, R. (2010). The influence of platelet-rich plasma on the healing of extraction sockets: an explorative randomised clinical trial. Eur J Oral Implantol, 3, 121–134.

5. Anitua, E., Allende, M., & Alkhraisat, M. H. (2022). Unravelling alveolar bone regeneration ability of platelet-rich plasma: a systematic review with meta-analysis. Bioengineering. 2022;9:506. doi:10.3390/bioengineering9100506. a systematic review with meta-analysis. Bioengineering. https://doi.org/10.3390/bioengineering9100506

6. Del Fabbro M, Panda S, Taschieri S. Adjunctive use of plasma rich in growth factors for improving alveolar socket healing: a systematic review. J Evid Based Dent Pract. 2019;19:166–176.

7. Anitua, E., Murias-Freijo, A., Alkhraisat, M. H., et al. (2026). Plasma rich in growth factors in alveolar ridge preservation: randomized, controlled clinical trial. Clin Oral Investig. 2026. doi:10.1007/s00784-026-06769-z. 00784–026. https://doi.org/10.1007/s00784-026-06769-z

8. Siawasch, S. A. M., Yu, J., Castro, A. B., et al. (2025). Autologous platelet concentrates in alveolar ridge preservation: a systematic review with meta-analyses. Periodontol 2000, 97, 104–130.

9. Anitua, E., Murias-Freijo, A., Alkhraisat, M. H., & Orive, G. (2015). Clinical, radiographical, and histological outcomes of plasma rich in growth factors in extraction socket: a randomized controlled clinical trial. Clin Oral Investig, 19, 589–600.

10. Stumbras, A., Januzis, G., Gervickas, A., Kubilius, R., & Juodzbalys, G. (2020). Randomized and controlled clinical trial of bone healing after alveolar ridge preservation using xenografts and allografts versus plasma rich in growth factors. J Oral Implantol, 46, 515–525.

11. Atieh, M. A., Alsabeeha, N. H. M., Payne, A. G. T., Ali, S., & Faggion, C. M. (2021). Jr, Esposito M. Interventions for replacing missing teeth: alveolar ridge preservation techniques for dental implant site development. Cochrane Database Syst Rev. 2021;4.

12. Avila-Ortiz, G., Chambrone, L., & Vignoletti, F. (2019). Effect of alveolar ridge preservation interventions following tooth extraction: a systematic review and meta-analysis. J Clin Periodontol. 2019;46.

Downloads

Published

2026-10-05

How to Cite

1.
Urinova GS qizi, Odiljon Axmadjonovich. TISH OLINGANDAN KEYIN PRP QO‘LLASHNING KLINIK SAMARADORLIGINI BAHOLASH. TTI [Internet]. 2026 Oct. 5 [cited 2026 Oct. 22];2(10):77-83. Available from: https://tibbiyot-talimi-va-innovatsiyalari.uz/index.php/TTI/article/view/126
Vol. 2 No. 10 (2026): Journal of "Medical Education and Innovations"