GEMORRAGIK INSULTDAN VAFOT ETGAN BEMORLAR BUYRAK USTI BEZI PO‘STLOQ QAVATI ZONALARINING MORFOMETRIK TAHLILI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23434200Keywords:
gemorragik insult, buyrak usti bezi, po‘stloq qavati, koptokchali zona, tutamli zona, to‘rsimon zona, morfometriya, patomorfologiyaAbstract
Ushbu maqolada gemorragik insultdan vafot etgan bemorlarda buyrak usti bezi po‘stloq qavati zonalarining morfologik va morfometrik xususiyatlari o‘rganilgan. Tadqiqot uchun 2019-2024-yillarda Respublika patologik anatomiya markazida gemorragik insultdan vafot etgan 76 nafar bemorning autopsiya materiallaridan olingan buyrak usti bezi to‘qimalari o‘rganildi. Buyrak usti bezi to‘qimalaridan tayyorlangan gistologik preparatlar gematoksilin-eozin usulida bo‘yalib, yorug‘lik mikroskopida tekshirilgan. Tekshiruv davomida po‘stloq qavatning koptokchali, tutamli va to‘rsimon zonalaridagi hujayralarning joylashishi, to‘qimalarning tuzilishi va qon tomirlarining holatiga alohida e’tibor qaratilgan. Morfometrik tahlilda ushbu zonalarning qalinligi va umumiy po‘stloq qavatdagi nisbiy ulushini baholash asosiy mezon sifatida belgilangan. Shuningdek, gemorragik insult davomiyligiga qarab zonalardagi o‘zgarishlarni o‘zaro taqqoslash nazarda tutilgan. Tadqiqot gemorragik insultning og‘ir kechishi bilan bog‘liq holda buyrak usti bezi po‘stloq qavatida yuzaga keladigan strukturaviy o‘zgarishlarni o‘rganish va ularning patologoanatomik ahamiyatini baholashga qaratilgan.References
1. Эргашев, О. О., & Муйдинов, Ж. И. (2025). Гемморрагик инсультларда буйрак усти бези пўстлоқ қаватидаги патоморфологик ўзгаришлар. Academic Research in Modern Science: материалы международной научно-практической конференции, 73–76.
2. Kadriddin, S. K., Babaev, Kh. N., Allaberganov, D. Sh., et al. (2025). Pathomorphological features of the adrenal gland in patients who died from hemorrhagic stroke. International Journal of Medical Sciences, 1(7).
3. Камалова, М. И., Исламов, Ш. Э., & Хайдаров, Н. К. (2020). Morphological Features of Microvascular Tissue of the Brain at Hemorrhagic Stroke. The American Journal of Medical Sciences and Pharmaceutical Research, 2(10), 53–59.
4. Мамадалиев, А. Б., Кариев, Г. М., Исаков, К. Б., & Абдулазизов, О. Н. (2021). Клиническое течение геморрагического инсульта в возрастном аспекте. Неврология, (1), 11–13.
5. Изатулин, А. В., Лебединский, В. Ю., Голуб, И. Е., & Арсентьева, Н. И. (2011). Закономерности токсикострессорного поражения коры надпочечников при отравлении прижигающими жидкостями. Acta Biomedica Scientifica.
6. Волков, В. П. (2014). Функциональная морфология коры надпочечников в возрастном аспекте. Современная медицина: актуальные вопросы: сб. ст. по материалам XXXI Международной научно-практической конференции, (5), 16–26.
7. GBD 2019 Stroke Collaborators. Global, regional, and national burden of stroke and its risk factors, 1990–2019: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2019. (2021). The Lancet Neurology, 20(10), 795–820.
8. Greenberg, S. M., Ziai, W. C., Cordonnier, C., et al. (2022). 2022 Guideline for the Management of Patients With Spontaneous Intracerebral Hemorrhage: A Guideline From the American Heart Association/American Stroke Association. Stroke, 53(7).
9. Yang, X., Ren, W., Zu, H., & Dong, Q. (2014). Evaluate the serum cortisol in patients with intracerebral hemorrhage. Clinical Neurology and Neurosurgery, 123, 127–130.
10. Pignatti, E., Leng, S., Carlone, D. L., & Breault, D. T. (2017). Regulation of zonation and homeostasis in the adrenal cortex. Molecular and Cellular Endocrinology, 441, 146–155.
11. Vinson, G. P. (2016). Functional Zonation of the Adult Mammalian Adrenal Cortex. Frontiers in Neuroscience, 10.
12. Drelon, C., Berthon, A., Mathieu, M., Martinez, A., & Val, P. (2015). Adrenal cortex tissue homeostasis and zonation: A WNT perspective. Molecular and Cellular Endocrinology, 408, 156–164.
13. Hui, X. G., Akahira, J., Suzuki, T., et al. (2009). Development of the human adrenal zona reticularis: morphometric and immunohistochemical studies from birth to adolescence. Journal of Endocrinology, 203(2), 241–252.
14. Nafeeya, A., D’Cruze, L., Venkatesan, M., Sneha, S., & Pradhan, P. (2023). Association of cause of death with histopathological changes in adrenal gland — An autopsy-based study. International Journal of Medical Toxicology & Legal Medicine, 26(1), 1–5.

