YOSHLAR ORASIDA ARTERIAL GIPERTENZIYA: XAVF OMILLARI, ERTA ANIQLASH VA PROFILAKTIKA

Authors

  • Javohir Dilshodjon o‘g‘li Rahimov Alfraganus universiteti, davolash ishi yo‘nalishi, 305-guruh
  • Jasmin Rasuljon qizi Raufova Alfraganus universiteti, davolash ishi yo‘nalishi, 305-guruh
  • Jahongir Shavkat o‘g‘li Muzaffarov Alfraganus universiteti, ichki kasalliklar kafedrasi, tibbiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD)

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.23587033

Keywords:

arterial gipertenziya, yoshlar, xavf omillari, erta aniqlash, profilaktika, skrining, semizlik, gipodinamiya

Abstract

Mazkur maqolada yoshlar orasida arterial gipertenziyaning tarqalishi (prevalensi), asosiy xavf omillari, erta aniqlash usullari va profilaktika chora-tadbirlari ilmiy adabiyotlar tahlili asosida yoritilgan. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, so‘nggi yillarda yoshlar orasida arterial gipertenziya chastotasi sezilarli darajada oshib bormoqda. Bu holat semizlik, kamharakat turmush tarzi, tuz iste’molining yuqoriligi, psixoemotsional stress, gipodinamiya va genetik moyillik kabi omillar bilan chambarchas bog‘liq. Yoshlarda gipertenziya ko‘pincha simptomsiz kechadi, bu esa o‘z vaqtida tashxis qo‘yilishini qiyinlashtiradi. Maqolada erta skrining, gender jihatlarini hisobga olgan profilaktika strategiyalari va sog‘lom turmush tarzini shakllantirishning ahamiyati ta’kidlangan.

References

1. Maksimovich, N. A. (2024). Risk factors for the development of arterial hypertension in children and young people. Russian Journal of Pediatrics, 69(1), 16–24.

2. An, J., et al. (2025). Development and Validation of an Incident Hypertension Risk Prediction Model for Young Adults. Journal of the American Heart Association, 14(14).

3. Хашимова, З. М., & Мамасолиев, Н. С. (2025). Гендерные особенности первичной профилактики артериальной гипертензии среди молодежи. Journal of Modern Medicine, (2), 330–338.

4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining «Yangi O‘zbekiston yoshlari – 2030» strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risidagi Farmoni, PF-66-son, 20.04.2026.

5. Adachi, K., et al. (2025). Secular trends in blood pressure among university students in Japan over the last two decades. Hypertension Research, 48(2), 613–621.

6. Mtintsilana, A., et al. (2025). Self-reported hypertension prevalence, risk factors, and knowledge among South Africans aged 24 to 40 years old. Journal of Human Hypertension, 39(2), 177–187.

7. Amonov, B. (2025). Yurak-qon tomir tizimi yoshlar orasida arterial gipertenziyaning erta belgilari va xavf omillari: skrining va profilaktika. SYNAPSES: Insights Across the Disciplines, 3(2), 165–170.

8. Khader, E. I., et al. (2025). Blood Pressure in Young Adults in Iowa. Journal of Clinical Hypertension, 27(8).

9. Yuldasheva, G. B. (2026). Assessment of Regional Risk Factors for the Development of Primary Arterial Hypertension and Cardiometabolic Syndrome in Young Adults. Eurasian Medical Journal, (6).

10. Aruna, R., et al. (2024). Anthropometric Indices as a Predictive Screening Tool for Hypertension among Young Indian Adults. Indian Journal of Public Health, 68(4), 513–519.

Downloads

Published

2026-10-20

How to Cite

1.
Rahimov JD o‘g‘li, Raufova JR qizi, Muzaffarov JS o‘g‘li. YOSHLAR ORASIDA ARTERIAL GIPERTENZIYA: XAVF OMILLARI, ERTA ANIQLASH VA PROFILAKTIKA. TTI [Internet]. 2026 Oct. 20 [cited 2026 Nov. 18];2(10):438-42. Available from: https://tibbiyot-talimi-va-innovatsiyalari.uz/index.php/TTI/article/view/187
Vol. 2 No. 10 (2026): Journal of "Medical Education and Innovations"