AYOLLARDA YURAK-QON TOMIR KASALLIKLARI: KLINIK XUSUSIYATLARI VA DIAGNOSTIK MUAMMOLAR

Authors

  • Javohir Dilshodjon o‘g‘li Rahimov Alfraganus universiteti, davolash ishi yo‘nalishi, 305-guruh
  • Jasmin Rasuljon qizi Raufova Alfraganus universiteti, davolash ishi yo‘nalishi, 305-guruh
  • Jahongir Shavkat o‘g‘li Muzaffarov Alfraganus universiteti, ichki kasalliklar kafedrasi, tibbiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD)

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.23722662

Keywords:

yurak-qon tomir kasalliklari, ayollar, klinik xususiyatlar, diagnostika, obstruktiv bo‘lmagan koronar arteriya kasalligi, mikroqon tomir disfunksiyasi

Abstract

Yurak-qon tomir kasalliklari ayollar o‘limining asosiy sabablaridan biri bo‘lib qolmoqda, ammo ushbu kasalliklar ko‘proq erkaklarga xos degan noto‘g‘ri tushuncha hanuzgacha tibbiyot amaliyotida va jamoatchilik ongida saqlanib qolgan. Ushbu maqolada ayollarda yurak-qon tomir kasalliklarining klinik kechishi, simptomlarning o‘ziga xosligi va diagnostika jarayonidagi mavjud muammolar ilmiy adabiyotlar asosida tahlil qilinadi. Ayollarda yurak-qon tomir kasalliklari erkaklarga nisbatan kechroq namoyon bo‘ladi, simptomlar ko‘pincha atipik xususiyatga ega bo‘ladi, obstruktiv bo‘lmagan koronar arteriya kasalliklari esa ko‘proq uchraydi. Diagnostik tekshiruvlarning aksariyati erkaklar populyatsiyasida ishlab chiqilgan bo‘lib, ayollarda ularning sezgirligi va o‘ziga xosligi pastroq bo‘lishi mumkin. Bu esa tashxisning kechikishi, noto‘g‘ri davolash va noxush klinik natijalarga olib keladi. Maqolada, shuningdek, ayollarda kasallikning o‘ziga xos xavf omillari, jumladan, homiladorlik asoratlari, menopauza va psixososial stress kabi omillar muhokama qilinadi.

References

1. Herzmedizin.de. Frauen: Warum erkranken ihre Herzen anders?

2. Heart, B. M. J. (2024). Consensus statement on sex differences in cardiovascular disease. 2024.

3. NIH Bookshelf. Emerging evidence on clinical presentation of cardiovascular disease in women.

4. Europe, P. M. C. (2025). Gender Disparities in Ischemic Heart Disease Management: Underdiagnosis in Women. 2025.

5. Chandrasekhar, J., et al. (2025). Cardiovascular Health in Women-Across the Lifespan. Clin Endocrinol (Oxf). 2025.

6. UC Davis Health. Cardiovascular Disease in Women. 2025.

7. American Heart Association. Women’s Symptoms/Presentation.

8. Figtree, G. A., et al. (2025). Heart matters: the unique landscape of cardiovascular health in women. Climacteric. 2025.

9. JACC. Cardiovascular Disease: A Focus on Women’s Health. 2019.

10. RSNA. CT Improves Cardiovascular Risk Assessment in Women with Chest Pain. 2026.

11. Canadian Women’s Heart Health Alliance Atlas. Chapter 5: Sex- and Gender-Unique Manifestations of Cardiovascular Disease.

12. Wenger, N. K. (2024). The Feminine Face of Heart Disease 2024. Circulation. 2024.

13. Arocha Rodulfo JI, et al. The complexity of cardiovascular risk in women. Clin Investig Arterioscler. 2025.

14. Dottore, Ma. (2025). Everoche. Le donne hanno meno problemi cardiaci degli uomini? 2025.

15. European Commission. GenCAD Final Report. 2019.

Downloads

Published

2026-10-20

How to Cite

1.
Rahimov JD o‘g‘li, Raufova JR qizi, Muzaffarov JS o‘g‘li. AYOLLARDA YURAK-QON TOMIR KASALLIKLARI: KLINIK XUSUSIYATLARI VA DIAGNOSTIK MUAMMOLAR. TTI [Internet]. 2026 Oct. 20 [cited 2026 Nov. 18];2(10):585-9. Available from: https://tibbiyot-talimi-va-innovatsiyalari.uz/index.php/TTI/article/view/209
Vol. 2 No. 10 (2026): Journal of "Medical Education and Innovations"