QUROLLI KUCHLAR PENSIONERLARIDA KASALLANISH TARKIBI VA SOG‘LIQ UCHUN XAVF OMILLARINI BAHOLASH ASOSIDA PROFILAKTIK CHORA-TADBIRLARNI TAKOMILLASHTIRISH
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23797022Keywords:
Qurolli Kuchlar pensionerlari, kasallanish, xavf omillari, arterial gipertenziya, yurak-qon tomir kasalliklari, metabolik buzilishlar, jismoniy faollik, profilaktika, erta tashxis, tibbiy monitoring, reabilitatsiya, sanatoriy-kurort davolashAbstract
Maqolada Qurolli Kuchlar pensionerlarida kasallanish tarkibi va sog‘liq uchun xavf omillarini baholash hamda profilaktik chora-tadbirlarni takomillashtirish masalalari o‘rganilgan. JSSTning O‘zbekiston bo‘yicha STEPS ma’lumotlari va xorijiy harbiy pensionerlar tadqiqotlari asosida yurak-qon tomir kasalliklari, arterial gipertenziya, metabolik buzilishlar va jismoniy faollikning ahamiyati yoritilgan. Ochiq manbalar tahlili asosida kasalliklarni erta aniqlash, individual profilaktika, muntazam tibbiy monitoring va reabilitatsiya xizmatlarini takomillashtirish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqilgan. Qurolli Kuchlar pensionerlarining kasallanish xususiyatlarini aniq baholash uchun maxsus tibbiy-statistik ma’lumotlarni o‘rganish zarurligi asoslangan.References
1. World Health Organization. Uzbekistan: Hypertension Fact Sheet. [Elektron manba]. URL: https://cdn.who. int/media/docs/default-source/country-profiles/hypertension/uzb_en.pdf (murojaat sanasi: 14.10.2026).
2. Mara, T., & Ma, L. (2018). -T., Wang S., et al. The prevalence rates of major chronic diseases in retired and in-service Chinese military officers (2000–2016): a meta-analysis. Military Medical Research, 5, 40779–017. https://doi.org/10.1186/s40779-017-0148-z
3. World Health Organization. WHO Guidelines on Physical Activity and Sedentary Behaviour. Geneva: World Health Organization, 2020. ISBN 978-92-4-001512-8. Elektron manba.
4. von Elm, E., Altman, D. G., Egger, M., et al. (2007). The Strengthening the Reporting of Observational Studies in Epidemiology (STROBE) statement: guidelines for reporting observational studies. BMJ, 335(7624), 806–808. https://doi.org/10.1136/bmj.39335.541782.AD
5. Qureshi, A. R., Patel, M., Neumark, S., et al. (2025). Prevalence of chronic non-cancer pain among military veterans: a systematic review and meta-analysis of observational studies. BMJ Military Health, 171(4), 310–314. https://doi.org/10.1136/military-2023-002554
6. Wong, E. K. C., Hoang, P. M., Kouri, A., et al. (2024). Effectiveness of geriatric rehabilitation in inpatient and day hospital settings: a systematic review and meta-analysis. BMC Medicine, 22, 12916–024. https://doi.org/10.1186/s12916-024-03764-7

