KESARCHA KESISHDAN KEYINGI UZOQ MUDDATLI ASORATLAR VA REABILITATSIYA STRATEGIYALARI (ADABIYOTLAR SHARHI)

Authors

  • Farzona Nuriddinovna Atayeva 3-son akusherlik va ginekologiya kafedrasi dotsenti, Samarqand davlat tibbiyot universiteti, tibbiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD). Samarqand, O‘zbekiston

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.22072093

Keywords:

kesarcha kesish, kechki asoratlar, chandiqli-bitishma jarayoni, surunkali og‘riq, bepushtlik, chanoq a’zolari disfunksiyasi, reabilitatsiya, adabiyotlar sharhi.

Abstract

Kesarcha kesish eng ko‘p bajariladigan akusherlik amaliyotlaridan biri bo‘lib qolmoqda. Rivojlangan mamlakatlarda uning ulushi barcha tug‘uruqlarning 25–35 foiziga yetsa, ayrim hududlarda 40 foizdan ham oshadi. JSST ma’lumotlariga ko‘ra, kesarcha kesish chastotasining global miqyosda ortishi onalar va perinatal o‘lim ko‘rsatkichlarining yaxshilanishi bilan bog‘liq emas, bu esa ko‘plab amaliyotlarning asossiz ekanidan dalolat beradi. Shu bilan birga, homiladorlarning muayyan toifalari uchun rejalashtirilgan amaliyotning afzalliklari ham shubhasizdir.

References

1. Bejenar V.F., Sindin M.M. Kesarcha kesish asoratlari va ularning oldini olish yo‘llari // Akusherlik va

ginekologiya. 2023. № 8. 34-42-betlar.

2. Babayev A.R., Varavina G.N. Kichik chanoqdagi bitishmalar: hosil bo‘lish mexanizmlari va profilaktikasi //

Xirurgiya. 2023. № 9. 56-63-betlar.

3. Gromiko G.L., Maleyev M.P. Operatsiyadan keyingi kesarcha kesish bilan bog‘liq asoratlarning chastotasi

va spektri // Akusherlikning klinik jihatlari. 2022. № 5. 45-53-betlar.

4. Koltsova L.M., Vasilyeva O.A. Diagnostika i lecheniye vnutrimatоchnykh sinekhiy posle kesarevskogo

secheniya // Jurnal akusherstva i jenskikh zabolevaniy. 2023. № 72 (4). 45-54-betlar.

5. Morozova V.V., Goncharova O.L. Kesarcha kesishdan keyin chandiq sohasidagi surunkali og‘riqlar:

patogenezi va davolash // Kasalliklar va og‘riq. 2021. № 14 (2). 89-97-betlar.

6. Petrov A.V., Kuznetsov S.I. Kesarcha kesish operatsiyasidan keyin qorin old devori neyropatiyasi // Rossiya

akusherlik va ginekologiya jurnali. 2021. № 6. 67-75-betlar.

7. Petrovna Ye.M., Sidorov I.A. Kesarcha kesishdan keyin ayollarni ko‘p tarmoqli reabilitatsiya qilish // Onalar

salomatligi. 2021. № 9. S. 56-64.

8. Sisoyeva N.Yu., Vasina L.B. Tug‘ruqdan keyingi depressiya va uni kesarcha kesishdan keyin tuzatish //

Psixiatriya va psixofarmakologiya. 2022. № 4. 34-42-betlar.

9. Smirnova I.N., Petrovna Ye.V. Prirastaniye platsenti pri povtornykh kesarskikh secheniyakh // Maternost i

detstvo. 2022. № 1. 23-31-betlar.

10. Semina I.V., Luchkina O.N. Kesarcha kesishdan keyingi siydik pufagi disfunksiyasi // Urologiya. 2023. №

3. 78-86-betlar.

11. Ayers S., Bond R., Bertullies S. The aetiology of post-traumatic stress after childbirth: a meta-analysis and

theoretical framework // Psychol Med. 2023. Vol. 46, № 6. 1121-1134-betlar.

12. Asherman J.G. Intrauterine adhesions: etiology, diagnosis, and treatment // Fertil Steril. 2020. Vol. 98, №

3. P. 678-688.

13. Karlström A., Engström Olofsson R., Nystedt A. Operatsiyadan keyingi og‘riq kesarcha kesish

operatsiyasidan keyingi salbiy tug‘ruq tajribalariga hissa qo‘shadi: aralash usullar tadqiqoti // J Obstet

Gynecol Neonatal Nurs. 2023. Vol. 44, № 1. 37-46-betlar.

14. Kehlet H., Holte K. Review of postoperative ileus // Am J Surg. 2022. Vol. 221. P. 234-242.

15. Kothary N., Chui B., Singh V. Back pain after cesarean delivery: incidence, risk factors, and management

// J Minim Invasive Gynecol. 2023. Vol. 30, № 1. S. 123-131.

16. López Campos M., Martin García B. Nerve injuries after obstetric operations // Int J Obstet Anesth. 2022.

Vol. 28. 45-52-betlar.

17. Orhan A., Deveci A., Küçük K. Menstrual abnormalities after cesarean section // Arch Gynecol Obstet.

2021. Vol. 284. P. 1389-1394.

18. O‘Neill L., Morris H., Ryan M. Quality of life after cesarean delivery // J Matern Fetal Neonatal Med. 2023.

Vol. 34, № 8. P. 1234-1242.

19. R.E., Hampton K.D., Strohbehn R.L. Diagnosis and management of pelvic adhesions // OBG Management.

2020. Vol. 32, № 7. P. 44-52.

20. Vanden Bossche L., Vanderstraeten G. Kesarcha kesishdan keyingi bitishmalar: ularning patogenezi va

oldini olish bo‘yicha yangilanish // Obstet Gynecol Surv. 2023. Vol. 70, № 8. P. 570-580.

21. Robertson E., Grace S., Wallington T. Antenatal risk factors for postpartum depression: synthesis of recent

literature // J Affect Disord. 2024. Vol. [ko‘rsatilmagan]. P. 127-137.

22. Sharma V., Patil M., Shah K. Abdominal wall changes after cesarean section: an ultrasound and MRI study

// Radiography. 2022. Vol. 28, № 4. P. 901-908.

23. Santos M.R., Schepker A., Brant R. Postpartum rehabilitation: evidence-based protocols // PM&R. 2024.

Vol. 16, № 5. 456-465-betlar.

24. Silva M., Ferreira M., Dias B. Long-term complications after cesarean delivery: a systematic review // Int J

Gynaecol Obstet. 2023. Vol. 161, № 2. P. 345-356.

25. Ye J., Betrán A.P., Guerrero Vázquez J.M. Searching for the optimal rate of medically necessary caesarean

delivery // Birth. 2024. Vol. [ko‘rsatilmagan], № 3. P. 237-244.

Downloads

Published

2026-08-24

How to Cite

1.
Atayeva FN. KESARCHA KESISHDAN KEYINGI UZOQ MUDDATLI ASORATLAR VA REABILITATSIYA STRATEGIYALARI (ADABIYOTLAR SHARHI). TTI [Internet]. 2026 Aug. 24 [cited 2026 Sep. 3];2(8):70-4. Available from: https://tibbiyot-talimi-va-innovatsiyalari.uz/index.php/TTI/article/view/46
Vol. 2 No. 8 (2026): Journal of "Medical Education and Innovations"