O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA 2017–2026 YILLARDA POSTASFIKTIK HOLATLARNING DINAMIKASI VA UMUMIY EPIDEMIOLOGIK TAVSIFI

Authors

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.22084825

Keywords:

postasfiktik holatlar, epidemiologiya, sud-tibbiy ekspertiza, mexanik asfiksiya, O‘zbekiston, kasallanish dinamikasi, xavf omillari

Abstract

Mexanik asfiksiya sud tibbiyoti va jamoat salomatligining dolzarb muammolaridan biri bo‘lib qolmoqda. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti ma’lumotlariga ko‘ra, mexanik asfiksiyadan o‘lim ko‘rsatkichi hududga qarab yiliga har 100 000 aholiga 7–12 ta holatni tashkil etadi, bu esa barcha zo‘ravonlik oqibatidagi o‘limlarning 4–6 foiziga to‘g‘ri keladi. O‘zbekiston Respublikasida postasfiktik holatlar muammosi sud-tibbiyot amaliyoti doirasida dolzarb sanaladi. Sog‘liqni saqlash vazirligi va sud-tibbiyot xizmati ma’lumotlariga ko‘ra, har yili mexanik asfiksiya va uning oqibatlari bilan bog‘liq 180–250 ta holat qayd etiladi, bu zo‘ravonlik alomatlari bilan kechgan o‘limlar yuzasidan o‘tkazilgan ekspertizalar sonining 8–11 foizini tashkil qiladi.

References

Королькова, О. Е., & Синицын, С. П. (2023). Маркёры гипоксии при механической асфиксии: роль в судебно- медицинской экспертизе. Архив патологии, 85(5), 34–42.

Малов, В. В., & Леонтьев, И. В. (2023). Механическая асфиксия: современные подходы к судебно-медицинской диагностике. Судебная медицина, 9(4), 412–428.

Пономарёв, А. Л., & Вишняков, Н. И. (2022). Криминальная механическая асфиксия: следы и способы совершения. Судебная медицина и право, 8(3), 198–214.

Фёдоров, Е. С., & Королькова, О. Е. (2022). Судебно-медицинская экспертиза асфиксических состояний: учебное пособие. Издательство МЗ РФ. 2022;245–263.

Семёнов, И. А., & Петров, Н. С. (2024). Эпидемиология насильственной смерти в Центральной Азии: региональный анализ. Journal of Forensic Medicine, 15(2), 145–162.

Ткачёнок, Л. В., & Павлов, С. В. (2024). Молекулярные биомаркёры окислительного стресса при острой гипоксии. Клиническая лабораторная диагностика, 69(4), 221–232.

Туглов, Р. Х., & Ишемов, М. А. (2021). Постасфиктические состояния в Узбекистане: статистический анализ 1995–2020 годов. Здравоохранение Узбекистана, 12, 67–78.

Dada, M. A., & Okunowo, A. O. (2023). Asphyxiation deaths in Africa: epidemiology and forensic findings. African Journal of Medicine and Medical Sciences, 52(3), 287–296.

Struthers, A. D., & Elborn, J. S. (2023). Mechanisms of hypoxic pulmonary hypertension and sudden death. Respiratory Medicine, 199, 106–119.

WHO. Global Health Observatory: Violent Deaths and Asphyxia Mortality. World Health Organization. 2023.

Abdullaeva, D. G., Razikov, F. I., & Abdullaeva, D. G. (2026). GLUTEN BILAN BOG‘LIQ SALOMATLIK XAVFLARI VA OZIQ-OVQAT NAZORATINING ZAMONAVIY YONDASHUVLARI: TANQIDIY ADABIYOTLAR SHARHI. TIBBIYOT TA’LIMI VA INNOVATSIYALARI, 2(8), 48–57. https://doi.org/10.5281/zenodo.22072017

Downloads

Published

2026-08-24

How to Cite

1.
Xakimov SA, Kamalova MI. O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA 2017–2026 YILLARDA POSTASFIKTIK HOLATLARNING DINAMIKASI VA UMUMIY EPIDEMIOLOGIK TAVSIFI. TTI [Internet]. 2026 Aug. 24 [cited 2026 Sep. 3];2(8):113-8. Available from: https://tibbiyot-talimi-va-innovatsiyalari.uz/index.php/TTI/article/view/55
Vol. 2 No. 8 (2026): Journal of "Medical Education and Innovations"